Eikenprocessierups: herkennen, risico's en veilig bestrijden
Door Hovenier Hoofddorp · Bijgewerkt op 5 augustus 2026
Vanaf circa half mei tot juni krijgen eikenprocessierupsen hun beruchte brandharen, die tot in september nog klachten kunnen veroorzaken - ook uit lege nesten. Zelf een nest verwijderen zonder bescherming is af te raden: elk contact, ook via de wind verspreide haren, kan huid-, oog- of luchtwegklachten geven. Hieronder leest u hoe u een nest herkent, wat de risico's zijn en wie verantwoordelijk is voor verwijdering.
Hoe herkent u een eikenprocessierups en wanneer is hij gevaarlijk?
Nesten zijn grijswitte, spinselachtige klompen tegen de stam of dikkere takken van eiken, vaak met zichtbare velletjes en uitwerpselen. De rupsen zelf zijn grijsbruin met een fijne, dichte harige beharing. Het gevaarlijke venster loopt van circa half mei tot juni, wanneer de brandharen verschijnen; verspreiding via wind en contact kan doorlopen tot juli-september, ook vanuit nesten die al leeg lijken.
Wat zijn de gezondheidsrisico's van de brandharen?
Eén rups draagt ruim 700.000 microscopisch kleine haren met weerhaakjes, die makkelijk in huid, ogen en luchtwegen dringen:
- Huid: irritatie en uitslag, vaak binnen 8 uur zichtbaar, kan tot 2 weken jeuken.
- Ogen: roodheid, pijn en zwelling, soms al binnen enkele uren.
- Luchtwegen: irritatie van neus, keel en luchtwegen bij inademing.
Omdat brandharen ook via de wind verspreiden, is zelf een nest wegsnijden of afspuiten zonder beschermende kleding en adembescherming risicovol - ook op enige afstand van het nest.
Hoe wordt een nest professioneel verwijderd?
Gecertificeerde bedrijven zuigen het nest inclusief brandharen af met een industriële speciaalstofzuiger en voeren de zakken volgens voorschrift af. Preventief helpt het ophangen van nestkastjes voor koolmezen: die eten de jonge rupsen en verlagen de druk in latere jaren. Wij nemen zulke preventieve maatregelen graag mee in het onderhoud van uw tuin, maar het daadwerkelijk verwijderen van een nest laten wij over aan een gecertificeerd plaagdierbestrijdingsbedrijf - dat vraagt beschermende uitrusting en apparatuur die buiten regulier hoveniers- en boomverzorgingswerk valt. Wij adviseren en coördineren dit graag voor u.
Wie is verantwoordelijk: de gemeente of uzelf?
Voor bomen in de openbare ruimte pakt de gemeente overlast doorgaans zelf op - meld een nest via het meldpunt openbare ruimte van uw gemeente. Staat de eik in uw eigen tuin, dan bent u zelf verantwoordelijk en schakelt u zelf een gecertificeerd bestrijvingsbedrijf in; de gemeente regelt dit niet voor particuliere bomen.
Veelgestelde Vragen
Wanneer is de eikenprocessierups actief in Nederland?
De brandharen verschijnen doorgaans vanaf half mei tot juni. Klachten door verspreiding, ook vanuit oude of lege nesten, kunnen tot in juli, augustus en soms september nog voorkomen.
Mag ik zelf een nest verwijderen?
Dat raden wij af. De brandharen verspreiden zich makkelijk via de wind en veroorzaken al bij kort contact huid-, oog- of luchtwegklachten. Professionele verwijdering gebeurt met een speciale afzuiginstallatie en beschermende kleding.
Wat kost professionele verwijdering van een eikenprocessierupsnest?
Reken op een indicatie vanaf circa €90, sterk afhankelijk van het aantal nesten, de boomhoogte en de bereikbaarheid. Gecertificeerde bedrijven maken hiervoor een offerte op maat.
Hoe voorkomt u dat de eikenprocessierups terugkomt?
Nestkastjes voor koolmezen en andere insecteneters verlagen de rupsendruk op de langere termijn, omdat deze vogels de jonge rupsen opeten. Sommige bedrijven behandelen eiken ook preventief vóór het seizoen. Wij nemen nestkastjes graag mee in het onderhoud van een vogelvriendelijke tuin.
Hovenier Hoofddorp is uw hovenier voor de hele regio Haarlemmermeer - van tuin aanleggen tot tuinonderhoud, en landelijk voor villatuinen met zwembad. Vaste prijzen, reactie binnen 24 uur.
Liever laten doen? Vraag een offerte aan.
Wij komen graag bij u langs in Hoofddorp voor een eerlijk advies en een duidelijke prijs. Geen gedoe, gewoon een nette tuin.
Snelle Reactie
Wij reageren altijd binnen 24 uur op uw aanvraag, zodat u snel weet waar u aan toe bent.
Vakkundig Resultaat
Wij werken netjes en laten uw tuin altijd opgeruimd achter. Afspraak is afspraak.